Ομιλία Προέδρου ΕΑΕΕ στην εκδήλωση «Beyond Risk: Η Ασφάλιση μοχλός σταθερότητας και ανάπτυξης»

Η Ένωση Ασφαλιστικών Εταιρειών Ελλάδος πραγματοποίησε την Παρασκευή 6/3 την εκδήλωση με θέμα «BEYOND RISK | Η Ασφάλιση μοχλός σταθερότητας & Ανάπτυξης» στο πλαίσιο της Ετήσιας Γενικής της Συνέλευσης.

Παρακάτω η ομιλία του Προέδρου της  Ένωσης Ασφαλιστικών Εταιριών Ελλάδος, κυρίου Αλέξανδρου Σαρρηγεωργίου:

“Κύριε Αντιπρόεδρε της Κυβέρνησης,

Κύριε Διοικητά της Τραπέζης της Ελλάδος,

Κύριοι Υπουργοί,

Κύριοι Βουλευτές,

Κύριε Πρόεδρε της Insurance Europe,

Εκπρόσωποι της πολιτικής, οικονομικής και κοινωνικής ζωής της χώρας,

Εκλεκτοί προσκεκλημένοι,

Κυρίες και κύριοι,

Σε μια στιγμή που οι εξελίξεις στη Μέση Ανατολή δοκιμάζουν την παγκόσμια ισορροπία, αντιλαμβανόμαστε όλοι πόσο εύθραυστη μπορεί να αποδειχθεί η κανονικότητα που θεωρούμε δεδομένη.

Οι γεωπολιτικές εντάσεις δεν επηρεάζουν μόνο τα κράτη που εμπλέκονται άμεσα. Επηρεάζουν τις αγορές, την ενέργεια, τις εφοδιαστικές αλυσίδες, το αίσθημα ασφάλειας των κοινωνιών.

Όταν το διεθνές περιβάλλον γίνεται πιο ασταθές, η ανάγκη για θεσμούς που παράγουν σταθερότητα και ανθεκτικότητα γίνεται ακόμη πιο επιτακτική.

Η ασφάλιση είναι ένας τέτοιος θεσμός. Είναι μια υπόσχεση.

Μια υπόσχεση που δίνεται σε ήρεμες στιγμές και δοκιμάζεται σε δύσκολες. Μια υπόσχεση ότι όταν κάτι απρόβλεπτο συμβεί, μια φυσική καταστροφή, μια ασθένεια, μια απώλεια εισοδήματος, δεν θα είσαι μόνος.

Η σημερινή μας εκδήλωση πραγματοποιείται στο πλαίσιο της 119ης Γενικής Συνέλευσης της Ένωσης Ασφαλιστικών Εταιριών Ελλάδος.

Λίγοι θεσμοί στη χώρα μας μπορούν να μιλήσουν για μια τόσο μακρά και αδιάλειπτη διαδρομή. Μια διαδρομή που ως αγορά ξεκίνησε λίγο μετά την ίδρυση του ελληνικού κράτους.

Η επόμενη χρονιά θα είναι ορόσημο για την ‘Ένωση καθώς θα συμπληρώνουμε 120 χρόνια παρουσίας και συμβολής στην ελληνική οικονομία και κοινωνία.

Μια πορεία για την οποία είμαστε υπερήφανοι.

Σήμερα, θέλω να μιλήσω απλά και καθαρά για το ποιοι είμαστε ως κλάδος, ποια είναι η πραγματική μας συμβολή, και ποιο ρόλο μπορούμε, και πρέπει, να διαδραματίσουμε τα επόμενα χρόνια στην οικονομία, άρα ουσιαστικά στην κοινωνία.

Το 2025 η αγορά μας ξεπέρασε για πρώτη φορά τα €6 δισ. σε ασφάλιστρα.

Πληρώνει €3,7 δισ. τον χρόνο σε αποζημιώσεις. Δηλαδή πάνω από €10 εκατ. την ημέρα επιστρέφουν στην κοινωνία, σε οικογένειες και επιχειρήσεις, ακριβώς τη στιγμή, που τα χρειάζονται.

Πληρώνουμε, επίσης, πάνω από €600 εκατ. σε φόρους.

Στηρίζουμε περίπου 50.000 άμεσες και έμμεσες θέσεις εργασίας.

Συμβάλλουμε κατά 2,5% στο ΑΕΠ της χώρας.

Και διαχειριζόμαστε πάνω από €18 δισ. επενδύσεων, είμαστε, δηλαδή, μεγάλος, μακροπρόθεσμος και σταθερός θεσμικός επενδυτής.

Κυρίες και Κύριοι,

Αυτοί είναι οι αριθμοί μας, αλλά όσο σημαντικοί κι αν είναι, δεν λένε όλη την ιστορία.

Η πραγματική αξία της ασφάλισης φαίνεται όταν μια κοινωνία δοκιμάζεται. Φαίνεται όταν η αβεβαιότητα μεγαλώνει. Όταν το ρίσκο δεν είναι θεωρητικό αλλά απολύτως πραγματικό. Φαίνεται όταν έχει επέλθει ο κίνδυνος.

Και σήμερα ζούμε σε μια εποχή όπου το ρίσκο είναι πιο σύνθετο, πιο συχνό και πιο ακριβό από ποτέ.

Θα ξεκινήσω από τη μεγαλύτερη ίσως πρόκληση που αντιμετωπίζει σήμερα η ανθρωπότητα: την κλιματική κρίση.

Σύμφωνα με μεγάλο διεθνή αντασφαλιστή, το 2025 οι φυσικές καταστροφές κόστισαν τη ζωή σε 17.200 ανθρώπους και προκάλεσαν οικονομικές ζημιές σχεδόν $224 δισ. Από αυτά, μόνο τα $108 δισ., δηλαδή το 50% περίπου, ήταν ασφαλισμένα.

Το κενό προστασίας παραμένει επομένως πολύ μεγάλο. Διευρύνεται και είναι στην κορυφή της agenda όλων σχεδόν των κρατών.

Η Ελλάδα δεν είναι εξαίρεση. Και δεν χρειάζονται πολλά λόγια για να σας πείσω, όλοι καταλαβαίνουμε ότι το κλίμα έχει αλλάξει.

Βιώνουμε με αυξημένη συχνότητα και ένταση πλημμύρες, φαινόμενα όπως convective storms και medicyclons, δασικές πυρκαγιές και άλλα ακραία καιρικά φαινόμενα.

Και ενώ μιλάμε για αυτά, συχνά ξεχνάμε τον ελέφαντα στο δικό μας δωμάτιο, στην Ελλάδα, που δεν είναι άλλος από τον σεισμό. Ένας μεγάλος σεισμός θα μπορούσε να παραλύσει την οικονομική δραστηριότητα, να επιβαρύνει δραματικά τα δημόσια οικονομικά και να δοκιμάσει τα όρια της κοινωνικής και παραγωγικής αντοχής της χώρας.

Η ελληνική ασφαλιστική αγορά αντασφαλίζεται για να μπορεί να καλύψει ζημιές από ένα μεγάλο σεισμό. Δηλαδή εμείς οι ασφαλιστές αγοράζουμε κάθε χρόνο μερικά δισ. αντασφάλιση ώστε να μπορούμε να ανταποκριθούμε σε έναν τέτοιο σεισμό.

Ως κοινωνία τι κάνουμε;

Στην Ένωση Ασφαλιστικών Εταιριών Ελλάδος συγκεντρώνουμε συστηματικά στοιχεία για τα καταστροφικά γεγονότα. Από το 1993 έως

το 2025 έχουμε καταγράψει 59 καταστροφικά γεγονότα και έχουμε αποζημιώσει πάνω από 56.000 ζημιές με €1,3 δισ. σε σημερινές τιμές. Το 2025-μια χρονιά σχετικά ήρεμη- είχαμε 6 περιστατικά για τα οποία η αγορά πλήρωσε €28 εκατ. αποζημιώσεις, στους λίγους ασφαλισμένους μας.

Εμείς εκπληρώνουμε την αποστολή μας. Πληρώνουμε όσους έχουν ασφαλιστεί. Στεκόμαστε δίπλα τους τη δύσκολη στιγμή.

Αλλά πόσοι είναι αυτοί;

Το κενό προστασίας στην Ελλάδα παραμένει μεγάλο, και αφορά τόσο στις κατοικίες όσο και στις επιχειρήσεις.

Τα τελευταία χρόνια η Πολιτεία έχει κάνει βήματα. Η έκπτωση στον ΕΝΦΙΑ για τους ιδιοκτήτες που ασφαλίζουν τα ακίνητά τους έναντι φυσικών καταστροφών είναι όντως μια θετική πρωτοβουλία. Η θέσπιση της υποχρεωτικής ασφάλισης επιχειρήσεων για σεισμό, δασική πυρκαγιά και πλημμύρα αποτελεί μια ουσιαστική ρύθμιση.

Ως αγορά, βεβαίως και στηρίζουμε αυτές τις πρωτοβουλίες. Είναι κινήσεις προς τη σωστή κατεύθυνση.

Ωστόσο, το ζήτημα δεν έχει κλείσει.

Στις επιχειρήσεις, η αποτελεσματικότητα της υποχρεωτικότητας θα κριθεί στην πράξη, μέσα από ουσιαστικό έλεγχο και διασταυρώσεις. Στις κατοικίες, η διείσδυση της ασφάλισης παραμένει ιδιαίτερα χαμηλή σε σχέση με το πραγματικό επίπεδο κινδύνου.

Χρειαζόμαστε πολιτικές που θα αυξήσουν γρήγορα και αποτελεσματικά τα ποσοστά της ασφαλιστικής κάλυψης. Ο ΕΝΦΙΑ για παράδειγμα, έχει φέρει κάποια αποτελέσματα αλλά με αργούς ρυθμούς. Χρειάζεται ενίσχυση. Χρειαζόμαστε συνεργασία κράτους και αγοράς, σχεδιασμό πριν από την επόμενη κρίση, όχι μετά.

Δεν μπορούμε να περιμένουμε τον επόμενο «Daniel» για να ενεργοποιηθούμε. Γιατί τότε θα είναι αργά.

Ένα ακόμα ζήτημα που μας απασχολεί έντονα — και δικαίως απασχολεί και την κοινωνία είναι η υγεία και η συζήτηση γύρω από τις αυξήσεις ασφαλίστρων. Είναι ένα θέμα που είχα θίξει και πέρυσι από αυτό εδώ το βήμα και αισθάνομαι την ανάγκη να τοποθετηθώ ξανά με ξεκάθαρο τρόπο.

Οι ασφαλιστικές εταιρίες δεν δημιουργούν ούτε διαμορφώνουν οι ίδιες τις δαπάνες υγείας. Τις καλύπτουν. Πληρώνουν το κόστος της περίθαλψης που λαμβάνουν οι ασφαλισμένοι τους από ιδιώτες παρόχους υγείας — κλινικές, νοσοκομεία, γιατρούς. Και τα πληρώνουν μέσω των ασφαλίστρων που συγκεντρώνουν.

Η ασφαλιστική αγορά καταβάλλει κάθε χρόνο σχεδόν €1 δισ. για υπηρεσίες υγείας. Μόνο το 2024 οι αποζημιώσεις αυξήθηκαν κατά περίπου €150 εκατ. σε σχέση με το 2023. Και αξίζει να σημειωθεί ότι περίπου το 1/5 αυτών των αποζημιώσεων επιστρέφει στο Δημόσιο με τη μορφή φόρων και λοιπών επιβαρύνσεων.

Η αύξηση των ασφαλίστρων είναι το αποτέλεσμα. Η αύξηση του κόστους υγείας είναι το πραγματικό πρόβλημα.

Αν θέλουμε να μιλάμε σοβαρά για συγκράτηση των ασφαλίστρων, τότε πρέπει να γίνουν παρεμβάσεις σε όλους τους παράγοντες που διαμορφώνουν το συνολικό κόστος. Να δούμε τις χρεώσεις των υπηρεσιών υγείας, τον τρόπο αποζημίωσης, τις φορολογικές επιβαρύνσεις, δηλαδή το 16% φόρο ασφαλίστρων και το 24% ΦΠΑ στις υπηρεσίες υγείας, και την έλλειψη διαφάνειας σε αρκετές περιπτώσεις. Χωρίς παρεμβάσεις σε αυτούς τους κρίσιμους παράγοντες, η πίεση θα συνεχίσει να μεταφέρεται αναπόφευκτα στο σύνολο του συστήματος.

Και εδώ θέλω να τονίσω κάτι ευρύτερο.

Ο ρόλος της ιδιωτικής ασφάλισης υγείας στο σύστημα είναι καθοριστικός, ακόμη κι αν δεν είναι θεσμοθετημένος ως τέτοιος. Χιλιάδες ασφαλισμένοι καλύπτουν τις ανάγκες τους μέσω των συμβολαίων τους και έτσι αποφορτίζουν το δημόσιο σύστημα. Παράλληλα, οι πληρωμές μας προς τον ιδιωτικό τομέα υγείας στηρίζουν τη συνολική υγειονομική υποδομή της χώρας.

Είμαστε, με απλά λόγια, ένας από τους βασικούς χρηματοδότες του συστήματος υγείας, έστω κι αν αυτό δεν αποτυπώνεται πάντα στον δημόσιο διάλογο.

Ως Ένωση έχουμε καταθέσει συγκεκριμένες και τεκμηριωμένες προτάσεις για τη συγκράτηση του κόστους υγείας:

– την εφαρμογή και στην ιδιωτική ασφάλιση διαφανών και διεθνώς αναγνωρισμένων συστημάτων αποζημίωσης νοσηλειών, όπως τα DRGs, ακριβώς όπως κάνει και το δημόσιο. Κάτι που γίνεται άλλωστε σε όλα τα ανεπτυγμένα κράτη.

– την επανεξέταση του ΦΠΑ στις υπηρεσίες υγείας

– την επέκταση της απαλλαγής των ασφαλίστρων υγείας από τον φόρο 15%, και αν αυτό δεν είναι εφικτό για όλους, τουλάχιστον για τους συμπολίτες μας άνω των 65 ετών που έχουν και τη μεγαλύτερη ανάγκη.

Θα επιμένουμε σε αυτές τις προτάσεις. Για λογαριασμό των ασφαλισμένων αλλά και της βιωσιμότητας ενός συστήματος που σήμερα πιέζεται από πολλές πλευρές.

Κυρίες και Κύριοι,

Το τρίτο ζήτημα που θέλω να θίξω είναι αυτό που η Επίτροπος Χρηματοοικονομικών Υπηρεσιών, Maria Luís Albuquerque ονομάζει “the silent killer”, το σιωπηρό δολοφόνο, το δημογραφικό.

Ζούμε περισσότερο — μια εξέλιξη που είναι ευλογία της ιατρικής προόδου και της επιστήμης. Οι άνθρωποι σήμερα έχουν τη δυνατότητα να ζήσουν περισσότερο με ζητούμενο, όμως, αυτά τα χρόνια να τα απολαύσουν με υγεία.

Στην Ευρωπαϊκή Ένωση, πάνω από το 20% του πληθυσμού είναι πλέον ηλικίας 65 ετών και άνω. Το ποσοστό αυτό έχει αυξηθεί κατά 2,9 ποσοστιαίες μονάδες την τελευταία δεκαετία και με βάση τις επίσημες προβολές της Eurostat, έως το 2100 θα φτάσει το 33%.

Τι σημαίνει αυτό για τα συνταξιοδοτικά συστήματα;

Σημαίνει ότι τα παραδοσιακά, διανεμητικά συστήματα δεν αρκούν από μόνα τους να διασφαλίσουν το επίπεδο ζωής των μελλοντικών συνταξιούχων.

Εδώ ακριβώς έρχεται η σημασία των κεφαλαιοποιητικών σχημάτων.

Ο 2ος και ο 3ος πυλώνας δηλαδή τα προϊόντα που λειτουργούν συμπληρωματικά προς την κύρια σύνταξη, μπορούν να αποτελέσουν βασικό μοχλό ενίσχυσης της συνταξιοδοτικής κάλυψης. Η ενίσχυση αυτών των πυλώνων δεν είναι ιδεολογική επιλογή. Είναι αναγκαιότητα προσαρμογής σε μια νέα δημογραφική πραγματικότητα.

Κάποιος θα μπορούσε να πει, τα ξέρουμε αυτά, δεν είναι νέα. Τα ξέρουμε, αλλά στην Ελλάδα εξακολουθούμε να έχουμε δρόμο μπροστά μας.

Σύμφωνα με πρόσφατη έρευνα της Insurance Europe, το 59% των Ελλήνων δεν αποταμιεύει με σκοπό τη σύνταξη. Και από εκείνους που θα ήθελαν να αποταμιεύουν, το 44% δηλώνει ότι δεν μπορεί. Αυτό σημαίνει ότι υπάρχει συνειδητοποίηση του προβλήματος, αλλά δεν υπάρχουν τα κατάλληλα κίνητρα.

Ας κοιτάξουμε γύρω μας στην Ευρωπαϊκή Ένωση να δούμε τι κίνητρα επικρατούν.

Ταυτόχρονα, σύμφωνα με μελέτη του ΟΟΣΑ, οι σωρευμένες επενδύσεις των κεφαλαιοποιητικών συνταξιοδοτικών σχημάτων στην Ελλάδα αντιστοιχούν περίπου στο 1% του ΑΕΠ. Στην Ιρλανδία αντιστοιχούν στο 26,2% και στην Πορτογαλία 12,9%, για να μην συγκρίνω με τη Δανία όπου ξεπερνούν το 200%. Η απόσταση είναι προφανής και δεν είναι απλώς νούμερα. Είναι διαφορά νοοτροπίας, πολιτικής προτεραιότητας και θεσμικού σχεδιασμού. Είναι τελικά αν ο 70άρης θα έχει χρήματα για να ζήσει τις επόμενες δεκαετίες.

Κυρίες και κύριοι,

Τα θέματα που ανέφερα σήμερα δεν είναι ασφαλώς τα μόνα που μας απασχολούν.

Με χαρά, φέτος δεν θα μιλήσω για ανασφάλιστα οχήματα. Είναι ένα ζήτημα που ταλαιπώρησε την αγορά αλλά και πάνω από όλα την κοινωνία για χρόνια. Η κυβέρνηση έχει προχωρήσει σε ουσιαστικές παρεμβάσεις με ελέγχους, διασταυρώσεις αλλά και πρόστιμα και πιστεύω ότι είμαστε στις τελευταίες μέρες της οριστικής λύσης.

Αυτό δείχνει ότι όταν υπάρχει πολιτική βούληση και συνεργασία, μπορούν να δοθούν λύσεις.

Η ελληνική ασφαλιστική αγορά λειτουργεί σε ένα από τα αυστηρότερα εποπτικά πλαίσια διεθνώς, ο κύριος Διοικητής θα το επιβεβαιώσει. Ο δείκτης φερεγγυότητας της αγοράς είναι στο 177,7% που σημαίνει αξιοπιστία και προστασία για τους ασφαλισμένους. Πέρασαν οι μέρες που το πρώτο που έπρεπε να πούμε είναι ότι είμαστε αξιόπιστοι.

Όμως, σε όλα τα θέματα που ανέφερα σήμερα, όπως και να το μετρήσεις, η Ελλάδα βρίσκεται στο ¼ του ευρωπαϊκού μέσου όρου, σε όποιον δείκτη και αν πάρουμε. Οι κίνδυνοι είναι εκεί και εμείς είμαστε ανασφάλιστοι. Μάλλον, για να το πω ακριβέστερα, είμαστε αυτασφαλισμένοι.

Αν γίνει ο επόμενος μεγάλος σεισμός θα πρέπει να τα βρούμε από τον κρατικό κορβανά. Όλοι αυτοί οι κίνδυνοι που μας απειλούν, η κλιματική αλλαγή ή η γηράσκουσα κοινωνία, έχουν το δικό τους κύκλο, και θα συμβούν ανεξάρτητα από τις δικές μας προτεραιότητες. Αυτό που πρέπει να καταλάβουμε είναι ότι άσχετα με το αν το timing μας εξυπηρετεί ή όχι, αυτή η Κυβέρνηση, και η επόμενη και η μεθεπόμενη πρέπει να δουν το θέμα άμεσα. Να άρουν τα αντικίνητρα και να δημιουργήσουν κίνητρα για να ασφαλιστεί ο μέσος πολίτης.

Αυτή είναι μια συζήτηση χωρίς κομματικό χρώμα. Μια συζήτηση διακομματική και καθολική γιατί αφορά το μέλλον και τη βιωσιμότητα της χώρας μας, ανεξαρτήτως ιδεολογίας. Πρέπει να συναινέσουμε ως κοινωνία και να δράσουμε άμεσα.

Σας ευχαριστώ.”