ΕΑΕΕ: Νέα έκθεση ΟΟΣΑ για τη χρηματοοικονομική προστασία έναντι φυσικών καταστροφών
Παρακάτω η νέα έκθεση του Οργανισμού Οικονομικής Συνεργασίας και Ανάπτυξης (Organisation for Economic Co-operation and Development, OECD) που δημοσιεύθηκε στις 5 Μαρτίου 2026, με τίτλο Financial Protection Against Catastrophic Risks (εδώ).
Η μελέτη αναδεικνύει την ανάγκη αύξησης της χρηματοοικονομικής προστασίας απέναντι σε καταστροφικούς κινδύνους και εξετάζει διάφορους τρόπους ενίσχυσης του ρόλου της ιδιωτικής ασφάλισης στη διατήρηση της ανθεκτικότητας των οικονομιών και των κοινωνιών.
Η έκθεση επισημαίνει ότι ορισμένοι τύποι κινδύνων χαμηλής συχνότητας αλλά υψηλής σοβαρότητας — όπως οι φυσικές καταστροφές (δασικές πυρκαγιές, πλημμύρες), οι κυβερνοεπιθέσεις και οι πανδημίες — δεν μπορούν πάντοτε να καλυφθούν επαρκώς από την ιδιωτική ασφάλιση. Για ορισμένους από αυτούς τους κινδύνους, τα σχήματα συνεργασίας δημόσιου και ιδιωτικού τομέα μπορούν να συμβάλουν στη διασφάλιση της ασφαλισιμότητάς τους, διευκολύνοντας τη διαθεσιμότητα της ασφαλιστικής κάλυψης. Ειδικότερα, η μελέτη προσεγγίζει και αξιολογεί τα παρακάτω πεδία:
• την ανάγκη για κρατική στήριξη:
Σύμφωνα με τον ΟΟΣΑ, η χρηματοοικονομική προστασία με τη στήριξη του κράτους μπορεί να παρέχεται είτε μέσω ενός σχήματος συνεργασίας δημοσίου και ιδιωτικού τομέα είτε μέσω ενός συστήματος οικονομικής ενίσχυσης από το κράτος. Οι δύο αυτές προσεγγίσεις διαφέρουν ως προς τον τρόπο χρηματοδότησης, τον βαθμό ευελιξίας που έχει το κράτος στον σχεδιασμό της αντίδρασής του, καθώς και τη συμμετοχή της ιδιωτικής (αντ)ασφαλιστικής αγοράς. Τα προγράμματα συνεργασίας δημόσιου-ιδιωτικού τομέα, κατά τον ΟΟΣΑ, είναι πιο κατάλληλα για κινδύνους που εμφανίζονται
συχνότερα και για τους οποίους η ύπαρξη σαφούς ασφαλιστικής κάλυψης είναι σημαντική, ώστε να αποφεύγονται εμπόδια στην οικονομική δραστηριότητα. Αντίθετα, τα συστήματα κρατικής οικονομικής ενίσχυσης είναι πιο κατάλληλα για κινδύνους που εκδηλώνονται πολύ σπάνια και για τους οποίους απαιτείται μεγαλύτερη ευελιξία στην αντιμετώπισή τους, λόγω της αυξημένης αβεβαιότητας ως προς τις επιπτώσεις τους.
• τις αυξανόμενες ζημιές από δασικές πυρκαγιές και ανάγκη για επενδύσεις στη μείωση κινδύνου για τη διατήρηση της ασφαλισιμότητας
Οι αυξανόμενοι κίνδυνοι δασικών πυρκαγιών, που οφείλονται τόσο στην επέκταση της δόμησης σε ζώνες επαφής αστικού και δασικού χώρου (wildland-urban interface) όσο και σε καιρικές συνθήκες, έχουν οδηγήσει σε δραματική αύξηση των ζημιών από πυρκαγιές την τελευταία δεκαετία. Στις χώρες μέλη του ΟΟΣΑ, οι μέσες ετήσιες οικονομικές απώλειες από καταστροφικές δασικές πυρκαγιές την περίοδο 2015–2024 ήταν σχεδόν πενταπλάσιες σε σύγκριση με την περίοδο 2000–2014. Κατά τον ΟΟΣΑ η αύξηση των επενδύσεων για τη μείωση των κινδύνων και την προσαρμογή αποτελεί την πιο βιώσιμη προσέγγιση για τη βελτίωση της οικονομικής προσιτότητας σε μακροπρόθεσμο ορίζοντα. Τα ασφάλιστρα δε που βασίζονται στον κίνδυνο μπορούν να λειτουργήσουν ως κίνητρο για τα νοικοκυριά και τις επιχειρήσεις να επενδύσουν στη μείωση των κινδύνων.
• την ανάπτυξη σχημάτων συνεργασίας δημόσιου ιδιωτικού τομέα για τις πλημμύρες, προκειμένου να αυξηθεί η διείσδυση της ασφάλισης, να περιοριστεί η συνολική έκθεση του δημόσιου τομέα και να υποστηριχθούν δράσεις πρόληψης και μείωσης κινδύνου.
Μόνο το χρονικό διάστημα 2020 – 2024, οι ετήσιες οικονομικές ζημιές από πλημμύρες στις χώρες του ΟΟΣΑ ανήλθαν κατά μέσο όρο στα 32 δισ. δολάρια. Σχήματα συνεργασίας δημόσιου και ιδιωτικού τομέα για τον κίνδυνο πλημμύρας δημιουργούνται ολοένα και περισσότερο, συμβάλλοντας στη βελτίωση της διαθεσιμότητας, προσιτότητας και της διείσδυσης της ασφάλισης έναντι πλημμυρών. Τα σχήματα αυτά έχουν οδηγήσει σε ευρύτερη κάλυψη των ζημιών από πλημμύρες και έχουν συμβάλει στη μείωση της συνολικής έκθεσης του δημόσιου τομέα, καθώς και στην ενίσχυση της πρόληψης και της προσαρμογής. Τα εν λόγω συστήματα παρουσιάζουν ευρείες διαφοροποιήσεις μεταξύ τους.
Σε γενικότερο πλαίσιο, πέραν της σημασίας της για τις κυβερνήσεις, η έκθεση παρουσιάζει ενδιαφέρον για την ασφαλιστική αγορά καθώς αναδεικνύει τις ευκαιρίες για νέα προϊόντα, συνεργασίες και μέτρα πρόληψης που θα καταστήσουν την ασφάλιση βιώσιμη και πιο προσιτή αλλά και τις τάσεις στις πρακτικές που υιοθετούνται διεθνώς με εμπλοκή του τομέα της ιδιωτικής ασφάλισης.
