ΕΑΕΕ: Δημοσίευση Ευρωπαϊκής Έκθεσης για το κλίμα

Στις 29 Απριλίου 2026, το Ευρωπαϊκό Κέντρο Μεσοπρόθεσμων Μετεωρολογικών Προγνώσεων Copernicus (European Centre for Medium-Range Weather Forecasts – ECMWF) και ο Παγκόσμιος Μετεωρολογικός Οργανισμός (World Meteorological Organization – WMO) δημοσίευσαν την ετήσια εμβληματική έκθεσή τους με τίτλο European State of the Climate 2025 (εδώ).

Η έκθεση με την συμβολή περίπου 100 εμπειρογνωμόνων παρέχει ολοκληρωμένη αποτύπωση των σημαντικότερων μεταβολών στους κλιματικούς δείκτες της Ευρώπης, της ηπείρου με τον ταχύτερο ρυθμό υπερθέρμανσης παγκοσμίως. Εξετάζει κρίσιμους τομείς όπως τα ψυχρά οικοσυστήματα, τα θαλάσσια περιβάλλοντα, τους υδάτινους πόρους, τις δασικές πυρκαγιές και συναφείς περιβαλλοντικούς και οικονομικούς κινδύνους.

Βασικά Συμπεράσματα

▪ Η Ευρώπη θερμαίνεται με διπλάσιο ρυθμό σε σχέση με τον παγκόσμιο μέσο όρο, γεγονός που την καθιστά την ταχύτερα θερμαινόμενη ήπειρο στον κόσμο τα τελευταία 30 έτη. Κατά το 2025, τουλάχιστον το 95% των ευρωπαϊκών χωρών κατέγραψε θερμοκρασίες υψηλότερες από τον μέσο όρο, ενώ συνεχίστηκε η συρρίκνωση των ημερών παγετού κατά τη χειμερινή περίοδο.

Παράλληλα, η Ευρώπη κατέγραψε το δεύτερο σοβαρότερο κύμα καύσωνα στην ιστορία των μετρήσεων. Η εξέλιξη αυτή αυξάνει σημαντικά την έκθεση κρατών, επιχειρήσεων και ασφαλιστικών εταιριών σε κινδύνους που σχετίζονται με ανθρώπινες απώλειες, υγειονομικές επιβαρύνσεις, ζημιές σε υποδομές, ενεργειακή αστάθεια και αυξημένες απαιτήσεις αποζημιώσεων.

▪ Η θερμοκρασία της επιφάνειας της θάλασσας στην Ευρώπη κατέγραψε ιστορικό υψηλό, ενώ το 86% των θαλάσσιων περιοχών επηρεάστηκε από ισχυρά θαλάσσια κύματα καύσωνα, γεγονός που δημιουργεί αυξημένους κινδύνους για τις θαλάσσιες μεταφορές, τον τουρισμό, την αλιεία και τις παράκτιες υποδομές, με άμεσες συνέπειες στην ασφαλιστική κάλυψη και στη διαχείριση περιβαλλοντικών απαιτήσεων.

▪ Οι δασικές πυρκαγιές κατέγραψαν επίπεδα-ρεκόρ. Η καμένη έκταση ξεπέρασε τα 1.034.550 εκτάρια (αντιστοιχούν περίπου σε 10.345,5 τετραγωνικά χιλιόμετρα, μία έκταση λίγο μεγαλύτερη από την Κύπρο), ενώ οι εκπομπές από πυρκαγιές ανήλθαν επίσης σε ιστορικά υψηλά επίπεδα (Ισπανία, Κύπρος, Ηνωμένο Βασίλειο, Ολλανδία, Γερμανία), καθιστώντας τις πυρκαγές τον πλέον κρίσιμο παράγοντα ασφαλιστικού κινδύνου. Ιδιαίτερη ανησυχία προκαλούν οι πυρκαγιές σε τυρφώδεις εκτάσεις (peatland wildfires), λόγω της μαζικής απελευθέρωσης αποθηκευμένου άνθρακα και εκ τούτου της περαιτέρω επιτάχυνσης της κλιματικής αλλαγής.

▪ Το 2025 χαρακτηρίστηκε από έντονες κατά τόπους ανισορροπίες, όσον αφορά στις υδρολογικές συνθήκες. Παρότι οι καταιγίδες και τα πλημμυρικά φαινόμενα επηρέασαν αρκετές περιοχές, τα ακραία γεγονότα βροχοπτώσεων και πλημμυρών ήταν συνολικά λιγότερο εκτεταμένα σε σχέση με τα προηγούμενα έτη. Ωστόσο, το 2025 καταγράφηκε ως ένα από τα τρία ξηρότερα έτη ως προς την υγρασία του εδάφους από το 1992. Οι ροές των ποταμών παρέμειναν κάτω από τα φυσιολογικά επίπεδα για τους 11 μήνες του έτους, και το 70% των ευρωπαϊκών ποταμών παρουσίασε ετήσιες ροές χαμηλότερες του μέσου όρου. Οι συνθήκες αυτές αυξάνουν τον κίνδυνο λειψυδρίας, ζημιών σε αγροτικές εκτάσεις, ενεργειακών περιορισμών και διακοπών εφοδιαστικής αλυσίδας, με άμεσο αντίκτυπο στην (αντ) ασφαλιστική αγορά.

▪ Τα ακραία κλιματικά φαινόμενα του 2025, συμπεριλαμβανομένων της ξηρασίας, των δασικών πυρκαγιών και των χερσαίων και θαλάσσιων κυμάτων καύσωνα, είχαν σοβαρές επιπτώσεις στη βιοποικιλότητα και στα χερσαία και θαλάσσια οικοσυστήματα.

Το κείμενο παρουσιάζει ιδιαίτερο ενδιαφέρον, καθώς, πέρα από τα επιστημονικά δεδομένα, προσεγγίζει με απλό και ευρηματικό τρόπο τα βασικά ζητήματα που συνδέονται με την κλιματική αλλαγή. Καλύπτει ένα ευρύ φάσμα θεμάτων και περιλαμβάνει διαδραστικά στοιχεία, όπως βασικά μηνύματα για κάθε ενότητα, χάρτη σημαντικών κλιματικών γεγονότων και συλλογή γραφημάτων.

Παράλληλα, αναδεικνύει ένα κεντρικό μήνυμα: η αυξανόμενη συχνότητα και ένταση των ακραίων κλιματικών φαινομένων καθιστούν αναγκαία την ενίσχυση των πολιτικών πρόληψης, ανθεκτικότητας και προσαρμογής.